ATELIERGESPREK: DE VERVREEMDENDE WERELD VAN GERARD VELDMAN

“Parttime Painter”, staat er bij het instagram-account van Haarlemmer Gerard Veldman. Dat klopt. Immers, hij is óók: art-director, en docent Visuele Communicatie, Concept en Creatie. Hoogste tijd voor een ateliergesprek. Aanleiding: zijn tentoongestelde werk bij bar Wolkers op de hoek van de Gedempte Oude Gracht en het Spaarne én het feit dat een van zijn werken te zien is bij Anno Haarlem, het bezoekerscentrum aan de Grote Markt waar je van alles over de historie van de Spaarnestad te weten kunt komen. Daarnaast hangt er een werk in de etalage van ontwerpstudio Buro Craft aan de Lange Bogaardstraat.

door Paul Lips

Even terug naar het najaar van 2020, toen Spaarnestroom een mail ontving onder de titel ‘Zelfpromotie Gerard Veldman’ waarin hij vertelde over zijn beeldende kunst. Aanleiding: een kleine expositie bij Bar Wolkers aan het Spaarne. Vervolgens ging half december de lockdown in en kwam alles stil te liggen. Interview op de lange baan geschoven. Tussentijds tipte journalist John Schoorl de kunstenaar bij ons. ‘Ja, die staat op de vrolijke Spaarnestroom-kandidatenlijst’, was onze reactie. Vervolgens kwam er eindelijk een atelierbezoek, maar ging de Haarlemse stadsglossy HRLM nog eventjes vóór. Inmiddels bleek dat Paul in 2019 al eens en werk van Gerard Veldman had mogen bewonderen, in de Kloostergangen van het stadhuis, voorstellende een schaars geklede dame in jarretellegordel en kousen die juist een keuken in wandelt. Titel: ‘Love + Desire’.

Is zij verbeeld naar een bestaande dame?

“Het schilderij is geïnspireerd op Pam Hogg, een Schotse modeontwerpster. Met twee g’s. Een punk-achtige griet, ze is ook een beetje een celebrity-figuur. Ze heeft een goede naam en staat hoog op de culturele ladder van Schotland. Een goede vriendin van Siouxie Sioux van Siouxie & The Banshees.”

En ik zag op je insta laatst een afbeelding van ‘Ron Jeremy’s Day At His Office’…

“Ik hou er van om een beetje met seksualiteit te spelen. Ik plaats zo nu en dan een foto van een schilderij op instagram dat voor sommigen als ‘gewaagd’ kan worden ervaren. Een beetje pin-up achtig, waarbij er van alles wordt gesuggereerd, maar je ziet bijna niks of gewoon niks. Het is juist de suggestie. Kijk, deze heb ik laatst ook gemaakt, deze zittende figuren. Ik heb dan gelijk een stuk of vijfentwintig minder volgers of zo. Heel apart.”

We leven in een extreem preutse tijd…

“Je moet ook oppassen met wat je zegt. Je mag niet eens meer zeggen dat iemand een leuk jurkje aan heeft of zo. Maar herinner je je die premièrefoto nog voor de film ‘Turks Fruit‘ van regisseur Paul Verhoeven? Ik kwam hem laatst weer eens tegen. Daarop zie je hoe schrijver Jan Wolkers met één hand een borst van actrice Monique van de Ven omklemt. Dat zou vandaag de dag gewoon ‘einde carrière’ betekenen! Het is toch eigenlijk maf dat we nu weer helemaal de Victoriaanse tijd in gaan? Terwijl onze generatie en de generatie voor ons die vrijheid juist hebben bevochten.”

Het atelier van Gerard Veldman in het Egelantier-complex aan het Groot Heiligland lijkt net een klein museum. Je raakt er niet uitgekeken. Veel felkleurige acrylschilderijen, de meeste voltooid, maar sommige nog als werk-in-uitvoering. Zoals Veldman het zelf beschrijft verwerkt hij allerlei bestaande beelden in zijn schilderijen: uit reclame, cinema, muziek, subculturen, comics, erotica, enzovoort. Hij heeft een fascinatie voor techniek (auto’s en hoe ze in elkaar zitten, zoals de ‘anatomie van een Ford Mustang’) en algehele vervreemding. Geschilderde café-scènes wisselen af met verbeeldingen van keizer Napoleon, punkers, auto’s, een astronaut in een bos of een geschilderde versie van het omslag van de roman ‘Turks Fruit’ van Jan Wolkers. Felle kleuren hebben zijn voorkeur, die soms heerlijk bij elkaar vloeken. Wellicht nog een overblijfsel uit de periode dat hij zelf nog een punker was en in allerlei bandjes speelde.

Wanneer werd jouw drang om te gaan tekenen en schilderen aangewakkerd?

“Als kind in Zwolle tekende ik altijd al. Ik ben vervolgens naar de kunstacademie Minerva in Groningen gegaan, de grafische richting. Daar kreeg ik les van Karst Zwart, de zoon van de vermaarde industrieel ontwerper Piet Zwart. Piet Zwart (1885 – 1977, red.) was een revolutionair ontwerper, die vooral grafisch veel heeft betekend (zoals zijn postzegels voor de PTT), maar ook keukens ontwierp voor Bruynzeel, drinkserviezen, of een kranten- en bloemenkiosk in Den Haag. Daarnaast had hij ook iets met de kunststroming DaDa en maakte fotomontages en dergelijke. Of typografie gecombineerd met fotografie. Ook iemand die heel veel met het fenomeen ‘beeld’ bezig was.”

Je bent opgeleid als grafisch vormgever. Waar heb je zoal gewerkt?

“Als grafisch vormgever en art-director heb ik van alles gedaan. Stage gelopen bij Total Design en op andere plekken in de reclamewereld, vervolgens ben ik in de tijdschriftenbranche beland. Wat nu Sanoma geworden is. Bladen als Viva, Elle, Panorama, Nieuwe Revu, Playboy. Stadhouderskade in Amsterdam. Dat was in de tijd dat er nog geld beschikbaar was. Ik hield me bezig met de vormgeving en productie. Dan moet je ook fotografen aansturen en zo. Dat heb ik zo’n zeventien jaar gedaan. En vervolgens ben ik het onderwijs ingegaan. Bij de Hogeschool van Amsterdam aan de Wibautstraat. Daar ben ik fulltime docent Media & Creatie. En dus parttime schilder. We wonen in de Bosch en Vaartbuurt. Maar ik ben nog steeds fan van PEC Zwolle, haha.”

Wat vind je van Haarlem?

“Haarlem is gewoon leuk. Een levendige stad. Je merkt wel dat Haarlem en omgeving iets rijker is dan Zwolle en omgeving. Rond Haarlem heb je Bloemendaal, Heemstede en Aerdenhout, daar zit rijkdom. Dat is in mijn geboorteplaats Zwolle minder. In Haarlem heb je een rijk cultureel leven. In Zwolle heb je ook wel een theater, en muziekzaal Odeon, en het vermaarde museum De Fundatie. Maar qua kunst die ze daar ten toon stellen vind ik de keuzes soms wel wat apart. Een rapper die een hele zaal krijgt, of zo’n Koons-adept als Joseph Klibansky die dan meteen drie zalen krijgt om zijn werk te tonen. Zelf ben ik overigens al heel tevreden met de plekken waar ik over een tijdje mag exposeren, zoals kunstcentrum De Kolk in Spaarndam en het Seinwezen in Haarlem.”

Tot slot, wat voor muziekclip mogen we bij dit interview plaatsen?

“Mijn tijd is de punk- new wave-periode, met bands als Siouxie & The Banshees, Joy Division en The Cure en zo. Ik was ‘hardcore-doem’ in de tijd. Zelf speelde ik als drummer in de punkbands Braindamage en Filthyfour. En later was ik nog actief als roadie bij Xpoz. Over The Cure heb ik trouwens nog wel een anekdote. In de zomer van 1980 was ik me een stel vrienden op vakantie in Zweden geweest, in een lelijke eend. Via Denemarken reisden we terug richting Zwolle. Bij de Deens/Duitse grens moesten we stoppen voor paspoortcontrole en zo. Voor ons stonden twee van die bestelbussen. Figuren met zonnebrillen op en zwarte leren jassen aan. En dat was The Cure! Die geweldige plaat ‘Seventeen Seconds‘ was nèt uit. We raakten in gesprek, en toen zeiden ze dat ze naar Zwolle moesten en niet precies wisten hoe te rijden. Je had nog geen navigatie in die tijd. En wij kwámen uit Zwolle. Dus zijn ze al die tijd achter ons aan gereden. Toen we in Zwolle aankwamen kregen we een briefje met een telefoonnummer dat we konden bellen, dan mochten we gratis naar het concert. Zo ging dat in die tijd. Dus de clip die bij dit gesprek mag is er een van The Cure, van hun album ‘Faith‘ uit 1981.”

Gerard Veldman (@gerard_veldman) • Instagram-foto’s en -video’s

paulenremco

Eén reactie

Laat een antwoord achter aan Karin de Jongh Antwoord annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *