Haarlemmer John Oomkes (69) staat op positie 12 van de lijst voor de gemeenteraadsverkiezingen van de Partij van de Arbeid. Vanwege zijn ‘hoogbejaarde leeftijd’ op een veel te lage plek, grapt hij er over, maar hij mikt op voorkeurstemmen. In aanloop naar 16 maart doet hij uit de doeken wat zijn idee is voor de toekomstige huisvesting van het Frans Hals Museum. 

 interview: Paul Lips 

fotografie: Remco van der Kruis 

John, ik begrijp dat er wat jou betreft een gedegen plan zou moeten komen voor de huisvesting van het Frans Hals Museum… 

Zeker. Die huisvesting beschouw ik als het grootste probleem dat er momenteel op cultureel gebied speelt voor de stad. Zoals je weet is het Frans Hals Museum gevestigd op drie locaties: de locatie Groot Heiligland, waar de oude kunst wordt getoond, de locatie ‘Hal’ op de Grote Markt waar tot voor kort de moderne kunst te zien was, en de scheepsloods waar de rest van de collectie is opgeslagen. Die loods is klimaat-onvriendelijk en daar is nauwelijks overzicht over wat de collectie behelst. In de loop der jaren is gebleken dat de stad Haarlem uiterst slordig met de kunstcollectie is omgegaan. Dat zou anders moeten. Door al die collecties onder te brengen op één plek.”

Waar zou die plek zich kunnen bevinden? 

Ik zeg: breng het héle Frans Hals Museum onder op een nieuw te bouwen locatie in Schalkwijk. Dichtbij de snelle buslijn naar Haarlem Station, Amsterdam en Schiphol, zodat de doorgaande route voor toeristen goed te doen is. Een volledig nieuw gebouw met een gigantische kelder waar je de afdeling Moderne Kunst in kunt huisvesten. Op een van de hogere verdiepingen breng je dan de Oude Kunst, de rest van de collectie, administratie en afdeling Documentatie onder.”

Maar waarom een hele nieuwe plek? Haarlemmers en toeristen zijn gewend aan dat mooie Oude Mannenhuis aan het Groot Heiligland… 

Dat pand aan het Groot Heiligland moet net als de Verweyhal op termijn dringend gerenoveerd worden. Groot onderhoud is nodig. Dat gaat acht tot tien jaar kosten. Een gigantische operatie. En dan blijft het vervolgens nog steeds een te krappe ruimte voor de kunst die men er wil tonen. Ik zeg: hou op met dat gemodder. Pak het probleem radicaal aan en kies voor een plek die het economisch nu nog moeilijk heeft maar in de lift zit: Schalkwijk. Cultuur levert veel waardevolle banen op én toerisme op een plek die dat goed kan gebruiken. Kijk naar New York, kijk naar Bilbao. Kijk naar Antwerpen, waar in de oude havengebied het Museum aan de Stroom ervoor heeft gezorgd dat de hele wijk is opgeknapt.”

De locatie aan de Grote Markt 16 leek aanvankelijk toch prima: de oude Vleeshal én de Verweyhal als gecombineerde ruimte voor eigentijdse tentoonstellingen… 

Maar dat pand is nu dus ongeschikt. De benedenverdieping van de Verweyhal is in 2001 verkocht aan een voetbalmakelaar. Een ongelofelijke misser van het toenmalige gemeentebestuur. Nu is er dat conflict over de ruimte, dat kan nog jaren duren. Ondertussen is de bovenverdieping niet te gebruiken vanwege de slechte vloer. Dus dat gaat hem niet worden. Het pand beschikt trouwens over een prachtige wenteltrap, die staat nu dus ingepakt. Als de begane grond voor het museum behouden was geweest had je daar uitstekend allerlei ontvangsten kunnen doen. Dat conflict met de Italiaan zal nog lang gaan duren.”

Was er een andere mogelijkheid geweest om een gedeelte van het museum er in onder te brengen?  

“De vorige Frans Hals Museum-directeur Ann Demeester richtte de blik vervolgens naar het gebouw van de Egelantier, tegenover het Oude Mannenhuis. Ze anticipeerde weliswaar aan de late kant, maar goed, het was een mogelijkheid. Die mogelijkheid is niet benut, want dat moest een locatie worden voor een hotel. Allerlei suggesties en ideeën vanuit de stad werden in de wind geslagen.”

Ik herinner me de jaren tachtig van de vorige eeuw toen het Enschedé-complex vrij kwam en er sprake was van de bouw van een hele nieuwe schouwburg op die plek. Veel Haarlemmers waren vóór, maar een groter gedeelte was tégen… 

Toen is er gekozen om de bonbonière aan het Wilsonsplein op te knappen en uit te breiden. Er kwam een grotere toneeltoren zodat de decorstukken beter konden worden geherbergd en de parterre en entree zijn aanzienlijk verbeterd. Al met al is het een beter pand geworden. Mijn partij is trouwens vóór een flinke verhoging van het budget voor cultuur. We hebben al veel gedaan voor die sector.”

Je stond op de barricaden voor het behoud van de Wereldmuziekschool, en dat is goedgekomen… 

De directeur dreigde het bijltje er bij neer te gooien dus die hebben we weten te behouden voor Schalkwijk en de stad. De Wereldmuziekschool zit nu een stukje verder in het winkelcentrum. Daarnaast heb ik me ingespannen om ontmoetingscentrum de Huiskamer van Oost op een nieuwe locatie te krijgen. Dat is gelukt. En verder heb ik twee internationale scholen gered. De internationale schakelklas kon namelijk niet in de Paulusschool blijven, dus was een andere locatie noodzakelijk. Die hebben we gevonden in het schoolgebouw in de Schoterstraat, vlakbij de Kennemerstraat. Daarnaast was de onderbouw van de International School gevestigd in de Schreveliusstraat, maar was er een alternatieve locatie nodig voor de bovenbouw. Die is gevonden aan het Junoplantsoen.”

Dat zijn toch mooie resultaten. En hoe is het gesteld met de steun en waardering bij de Haarlemmers? 

In de filmpjes die ik plaats kun je zien dat ik een oranje shirt draag met nummer 12 er op. De twaalfde man. De man die de wedstrijd gaat redden. Ik ben nog lang niet klaar met mijn werk. Dus hoop ik dat Haarlemmers op John Oomkes stemmen. Zo’n reactie van Dick Klootwijk – de initiatiefnemer van de Huiskamer van Oost – is veelzeggend: ‘er moet nog veel gebeuren John, dus wel aan de gang blijven, anders krijg je op je billen’. Dat is toch geweldig?”

De Huiskamer van Oost. Een fantastische zelforganisatie van mensen uit heel Haarlem-Oost. Gewone mensen kunnen er vijf dagen per week terecht om elkaar te ontmoeten, voor elkaar te zorgen, een kaartje te leggen of zich aan karaoke of schilderen te bezondigen.
John Oomkes over zijn betrokkenheid bij de Wereld Muziek School.
John Oomkes over Museum Haarlem, het stadsmuseum van Laura van der Wijden.
Een dijk van een historisch museum dat zijn subsidie dreigde te verliezen.

Pin It on Pinterest

Share This